الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
208
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
حسن بن على بن حمزه اقساسى معروف به ابن اقساسى شاعر روايت داشته و سيد اجلّ شريف ابو الحسن على بن ابراهيم عريضى علوى حسينى از وى روايت مىكرده است . بنابراين ابن نما همرتبهء شيخ ابو على فرزند شيخ طوسى بوده است . براى اينكه ورّام يادشده به توسط عريضى مذكور از وى روايت مىكرده است . ليكن من نام شيخ على را جز در مجموعه ورام در جاى ديگر نديدهام « * » . وزير كبير و دانشمند خبير بهاء الدّين ابو الحسن على بن عيسى فخر الدّين ابو الفتح اربلى اربلى بهعنوان ابن فخر شناخته شده است و از فضيلتهاى بسيارى برخوردار بوده و دانشور بزرگوارى است كه از امت اسلامى رفع اندوه و حيرتزدگى كرده و مؤلف كتاب كشف الغمّة فى معرفة الائمه است . اين كتاب در ضمن دو مجلد بزرگ ، در احوال پيغمبر اكرم و فاطمه زهرا و ائمه طاهرين عليهم السّلام تدوين شده است . بهطورى كه خود اربلى در كشف الغمة اظهار داشته است : از سيد جلال الدّين عبد الحميد بن فخار موسوى روايت مىكرده و معاصر با سيد رضى الدّين على بن طاوس حلّى بوده و از او و از ديگر دانشمندان عامه و خاصه نيز روايت مىنمود ، و اين سند از كتاب كشف الغمة تأليف خود او نتيجه مىشود . فرزندش شيخ تاج الدّين محمد و نوادهاش شيخ عيسى بن محمد بن على بن عيسى اربلى كه هر دو از فضلا بودهاند و گروه چندى از علما كتاب كشف الغمه را از وى روايت كردهاند . اربلى در كتاب كشف الغمة در ضمن مناقب حضرت فاطمه زهرا عليهاالسّلام مىنويسد : از كتاب الذرية الطاهرة تصنيف ابو بشير محمد بن احمد بن حماد انصارى معروف به « دولابى » احاديثى نقل كردهام و اين كتاب به خط شيخ ابن وضّاح حنبلى شهر آبائى نسخهبردارى شده است و به من اجازه داده تا هرآنچه را از مشايخ خود روايت
--> ( * ) اعلام الشيعة ، سدهء 6 ، ص 197 .